دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 مقالات آماده انتشار 2021 06 26 حداقل دستمزد حقیقی و اشتغال غیر رسمی در ایران حداقل دستمزد حقیقی و اشتغال غیر رسمی در ایران 6194 10.22099/ijes.2021.39063.1722 EN شهریار زروکی گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، مازندران، بابلسر، ایران مستانه یدالهی اطاقسرا گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2020 11 20 هدف از این مقاله بررسی تأثیر حداقل دستمزد حقیقی بر اشتغال غیر رسمی در مناطق شهری و روستایی ایران به تفکیک استان‌ها در فاصله سال‌های 1384 تا 1397 است. بدین منظور با بهره‌گیری از ریزداده‌های طرح هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی و با استفاده از شاخص حداقل دستمزد، نسبت اشتغال غیر رسمی به اشتغال کل محاسبه شد. پردازش اولیه داده‌ها نشان می‌دهد در بازه زمانی مذکور، یک سوم از شاغلین شهری و بیش از نیمی از شاغلین روستایی در مشاغل غیر رسمی فعالیت دارند. در ادامه به برآورد الگوی پژوهش به روش اقتصاد سنجی داده‌های تابلویی پرداخته شد. نتایج حاصل از برآورد با مدل اثرات تصادفی حاکی از آن است که حداقل دستمزد حقیقی و بار مالیاتی تأثیر مستقیم بر اشتغال غیر رسمی شهری دارند. در مناطق روستایی برآورد الگوی پژوهش با مدل اثرات ثابت (و برآوردگر FGLS) نشان می‌دهد حداقل دستمزد حقیقی، بار مالیاتی و ضریب جینی تأثیر مستقیم بر اشتغال غیر رسمی دارند. همچنین ضریب اثر تعاملی حداقل دستمزد حقیقی با توجه به نرخ بیکاری نشان می‌دهد در مناطق شهری افزایش نرخ بیکاری سبب افزایش اثر مستقیم حداقل دستمزد حقیقی بر اشتغال غیر رسمی و در مناطق روستایی افزایش نرخ بیکاری سبب کاهش تأثیر مستقیم حداقل دستمزد حقیقی بر اشتغال غیر رسمی می‌گردد. هدف از این مقاله بررسی تأثیر حداقل دستمزد حقیقی بر اشتغال غیر رسمی در مناطق شهری و روستایی ایران به تفکیک استان‌ها در فاصله سال‌های 1384 تا 1397 است. بدین منظور با بهره‌گیری از ریزداده‌های طرح هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی و با استفاده از شاخص حداقل دستمزد، نسبت اشتغال غیر رسمی به اشتغال کل محاسبه شد. پردازش اولیه داده‌ها نشان می‌دهد در بازه زمانی مذکور، یک سوم از شاغلین شهری و بیش از نیمی از شاغلین روستایی در مشاغل غیر رسمی فعالیت دارند. در ادامه به برآورد الگوی پژوهش به روش اقتصاد سنجی داده‌های تابلویی پرداخته شد. نتایج حاصل از برآورد با مدل اثرات تصادفی حاکی از آن است که حداقل دستمزد حقیقی و بار مالیاتی تأثیر مستقیم بر اشتغال غیر رسمی شهری دارند. در مناطق روستایی برآورد الگوی پژوهش با مدل اثرات ثابت (و برآوردگر FGLS) نشان می‌دهد حداقل دستمزد حقیقی، بار مالیاتی و ضریب جینی تأثیر مستقیم بر اشتغال غیر رسمی دارند. همچنین ضریب اثر تعاملی حداقل دستمزد حقیقی با توجه به نرخ بیکاری نشان می‌دهد در مناطق شهری افزایش نرخ بیکاری سبب افزایش اثر مستقیم حداقل دستمزد حقیقی بر اشتغال غیر رسمی و در مناطق روستایی افزایش نرخ بیکاری سبب کاهش تأثیر مستقیم حداقل دستمزد حقیقی بر اشتغال غیر رسمی می‌گردد.