دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 7 1 2018 03 01 بررسی اثرات تنظیم‌گری بورس کالای ایران بر رشد قیمت کالاها بررسی اثرات تنظیم‌گری بورس کالای ایران بر رشد قیمت کالاها 7 23 4887 10.22099/ijes.2018.28448.1433 EN سعید صمدی گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. مصطفی مبینی دهکردی گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. علیرضا کمالیان گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. احسان محمدزاده گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. مهدی کارنامه حقیقی گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2018 02 11 یکی از وظایف مهم اقتصادی-اجتماعی دولت ها انجام تنظیم‌گری است. ادبیات تنظیم‌گری بر دخالت دولت در بازار به منظور تنظیم میزان تولید و توزیع یک کالا تمرکز دارد که در پی آن می‌تواند منجر به تعیین ساختار و قواعد حاکم بر بازار شود. بورس کالا یکی از مهم‌ترین نهادهای تنظیم‌گری است که به طور متعارف با فراهم کردن یک نظام داد و ستد مناسب، شفاف و قابل رصد موجب جریان تنظیمات مورد نظر دولت ها بر کالاها می‌شود. هدف این پژوهش آزمون نتایج تنظیم‌گری ورود کالاها در بورس کالای ایران است. بدین‌منظور درصد افزایش قیمت 12 کالایی که در بورس کالا داد‌و‌ستد می‌شوند با 21 کالای خارج از بورس با روش مچینگ ضریب تمایل به همراه تکنیک شعاع و پرگار و انحراف‌معیار بوت استرپی مقایسه شد. نتایج بدست‌آمده حاکی از آن است که عرضه‌ی محصولات در بورس کالا، موجب کاهش رشد قیمت آن‌ها در مقایسه با کالاهای مشابه خارج از بورس شده است. از‌این‌رو استفاده از نهادهای تنظیم‌گر مانند بورس کالا می‌تواند موجب افزایش تولید و رفاه جامعه شود. یکی از وظایف مهم اقتصادی-اجتماعی دولت ها انجام تنظیم‌گری است. ادبیات تنظیم‌گری بر دخالت دولت در بازار به منظور تنظیم میزان تولید و توزیع یک کالا تمرکز دارد که در پی آن می‌تواند منجر به تعیین ساختار و قواعد حاکم بر بازار شود. بورس کالا یکی از مهم‌ترین نهادهای تنظیم‌گری است که به طور متعارف با فراهم کردن یک نظام داد و ستد مناسب، شفاف و قابل رصد موجب جریان تنظیمات مورد نظر دولت ها بر کالاها می‌شود. هدف این پژوهش آزمون نتایج تنظیم‌گری ورود کالاها در بورس کالای ایران است. بدین‌منظور درصد افزایش قیمت 12 کالایی که در بورس کالا داد‌و‌ستد می‌شوند با 21 کالای خارج از بورس با روش مچینگ ضریب تمایل به همراه تکنیک شعاع و پرگار و انحراف‌معیار بوت استرپی مقایسه شد. نتایج بدست‌آمده حاکی از آن است که عرضه‌ی محصولات در بورس کالا، موجب کاهش رشد قیمت آن‌ها در مقایسه با کالاهای مشابه خارج از بورس شده است. از‌این‌رو استفاده از نهادهای تنظیم‌گر مانند بورس کالا می‌تواند موجب افزایش تولید و رفاه جامعه شود.

دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 7 1 2018 03 01 بررسی اثر تغییر ساختار فناورانه بر تولید کل: یک تحلیل داده- ستانده بررسی اثر تغییر ساختار فناورانه بر تولید کل: یک تحلیل داده- ستانده 25 39 4896 10.22099/ijes.2018.28286.1427 EN رمضان حسین زاده گروه اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. نورالدین شریفی گروه اقتصاد، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. Journal Article 2018 01 29 در این مطالعه از تحلیل تجزیه ساختاری در الگوی داده- ستانده برای بررسی اثر تغییر ساختار فناوری بر تولید کل در استان سیستان و بلوچستان در دوره 1385-1390 استفاده شده است. تغییرات ساختار فناورانه به دو عامل  تغییر در ساختار نهاده‌های واسطه‌ای (جانشینی نهاده‌ها) و تغییر در پیوند مستقیم پیشین تجزیه شده است. نتایج نشان می‌دهد که اثر تغییر پیوند مستقیم پیشین در همه بخش‌ها منفی بوده است؛ ولی اثر جانشینی نهاده‌ها در دوازده بخش دارای اثر مثبت و در نه بخش دیگر دارای اثر منفی بوده است. جانشینی نهاده‌ها در بخش‌های "کشاورزی" و "حمل و نقل" بیشترین اثر مثبت بر تولید کل منطقه را داشته است و بخش‌های "صنایع غذایی" و "هتل و رستوران" بیشترین اثر منفی را داشته است. این عامل موجب کاهش 89/20 میلیارد ریال در تولید کل منطقه شده است. تغییر در پیوند مستقیم پیشین موجب کاهش تولید منطقه به مبلغ 89/8270 میلیارد ریال شده است. در این مطالعه از تحلیل تجزیه ساختاری در الگوی داده- ستانده برای بررسی اثر تغییر ساختار فناوری بر تولید کل در استان سیستان و بلوچستان در دوره 1385-1390 استفاده شده است. تغییرات ساختار فناورانه به دو عامل  تغییر در ساختار نهاده‌های واسطه‌ای (جانشینی نهاده‌ها) و تغییر در پیوند مستقیم پیشین تجزیه شده است. نتایج نشان می‌دهد که اثر تغییر پیوند مستقیم پیشین در همه بخش‌ها منفی بوده است؛ ولی اثر جانشینی نهاده‌ها در دوازده بخش دارای اثر مثبت و در نه بخش دیگر دارای اثر منفی بوده است. جانشینی نهاده‌ها در بخش‌های "کشاورزی" و "حمل و نقل" بیشترین اثر مثبت بر تولید کل منطقه را داشته است و بخش‌های "صنایع غذایی" و "هتل و رستوران" بیشترین اثر منفی را داشته است. این عامل موجب کاهش 89/20 میلیارد ریال در تولید کل منطقه شده است. تغییر در پیوند مستقیم پیشین موجب کاهش تولید منطقه به مبلغ 89/8270 میلیارد ریال شده است.

دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 7 1 2018 03 01 تحلیل نظری و تجربی شاخص مقاومت اقتصادی تحلیل نظری و تجربی شاخص مقاومت اقتصادی 41 53 4879 10.22099/ijes.2018.26980.1371 EN صادق بختیاری گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان، اصفهان، ایران. فرزام سجادیه گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران. Journal Article 2017 10 10 مقاومت در علوم مختلف و توسط نویسندگان مختلف، به گونه‌های متفاوتی مورد تعریف قرار گرفته است؛ اما به صورت کلی می‌توان این مفهوم را به عنوان توانائی یک نظام و اجزاء آن در پیش‌بینی، جذب، اصلاح و فائق آمدن بر اثرات منفی یک حادثه ناگوار در زمان مناسب و به شیوه مؤثر تعریف کرد. مقاومت، هم در سطوح خرد و هم در سطوح کلان مطرح است. بنابراین گاهی اوقات مقاومت به عنوان توانایی یک فرد یا یک خانواده (در سطح خرد) و یک جامعه، یک کشور یا یک منطقه (در سطح کلان) در مواجهه، مقابله، جذب و بهبود سریع پس از برخورد با تکانه‌های منفی بدون تأثیرگذاری بر توسعه و پیشرفت درازمدت است. در این مقاله، مقاومت اقتصادی به عنوان توانائی یک اقتصاد در برابر تکانه‌های اقتصادی و مقاومت در برابر آثار و عواقب آن تعریف می‌شود. این مقاله همچنین تلاش کرده است تا از روش برنامه عمران ملل متحد (UNDP) در محاسبه و گزارش سالیانه شاخص توسعه انسانی پیروی کند. بر همین اساس، روش مشابهی در دستیابی به شاخص مقاومت اقتصادی به کار گرفته شده و یک شاخص مناسب به منظور اندازه‌گیری مقاومت اقتصادی ارائه شده است. این شاخص برای گروهی از کشورهای در حال توسعه از جمله ایران مورد بررسی قرار گرفته و همچنین یافته‌های حاصل از آن نیز مورد تحلیل قرار گرفته است. مقاومت در علوم مختلف و توسط نویسندگان مختلف، به گونه‌های متفاوتی مورد تعریف قرار گرفته است؛ اما به صورت کلی می‌توان این مفهوم را به عنوان توانائی یک نظام و اجزاء آن در پیش‌بینی، جذب، اصلاح و فائق آمدن بر اثرات منفی یک حادثه ناگوار در زمان مناسب و به شیوه مؤثر تعریف کرد. مقاومت، هم در سطوح خرد و هم در سطوح کلان مطرح است. بنابراین گاهی اوقات مقاومت به عنوان توانایی یک فرد یا یک خانواده (در سطح خرد) و یک جامعه، یک کشور یا یک منطقه (در سطح کلان) در مواجهه، مقابله، جذب و بهبود سریع پس از برخورد با تکانه‌های منفی بدون تأثیرگذاری بر توسعه و پیشرفت درازمدت است. در این مقاله، مقاومت اقتصادی به عنوان توانائی یک اقتصاد در برابر تکانه‌های اقتصادی و مقاومت در برابر آثار و عواقب آن تعریف می‌شود. این مقاله همچنین تلاش کرده است تا از روش برنامه عمران ملل متحد (UNDP) در محاسبه و گزارش سالیانه شاخص توسعه انسانی پیروی کند. بر همین اساس، روش مشابهی در دستیابی به شاخص مقاومت اقتصادی به کار گرفته شده و یک شاخص مناسب به منظور اندازه‌گیری مقاومت اقتصادی ارائه شده است. این شاخص برای گروهی از کشورهای در حال توسعه از جمله ایران مورد بررسی قرار گرفته و همچنین یافته‌های حاصل از آن نیز مورد تحلیل قرار گرفته است.

دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 7 1 2018 03 01 قیمت گذاری هدانیک در شرایط نااطمینانی: یک الگوی نظری رفتار مصرف‌کننده قیمت گذاری هدانیک در شرایط نااطمینانی: یک الگوی نظری رفتار مصرف‌کننده 55 60 4812 10.22099/ijes.2018.27490.1396 EN یگانه موسوی جهرمی گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. ارغوان فرزین معتمد مشاور مدیر عامل، بانک توسعه تعاون، تهران، ایران. Journal Article 2017 11 27 رفتار مصرف‌کننده در قالب یک تابع مطلوبیت جمع‌پذیر با رهیافت قیمت‌گذاری هدانیک، در بازار مجازی فرمول بندی شده است. از آنجا که بین سفارش و خرید برخط محصولات (کالاها و خدمات) و وصول آنها وقفه زمانی وجود دارد، لذا مصرف کننده در شرایط نااطمینانی تصمیم می‌گیرد.  سطح رضایت خاطر از محصولات دارای مشخصه‌های مختلف، با توجه به بردار احتمال مربوط به کیفیت مورد انتظار آن مشخصه‌ها، توصیف می‌شود. انتخاب مصرف کننده و نیز تفسیر تعادل، از یک فرایند ریاضی حاصل می شود. نتایج نشان می‌دهد قیمت‌گذاری هدانیک که بر تمایل به پرداخت دلالت دارد، تحت تاثیر احتمالات مربوط به کیفیت انتظاری یا رضایت انتظاری مشخصه‌های محصول است. به علاوه، نرخ نهایی جانشینی انتظاری هر جفت از مشخصه‌های محصول برابر با نسبت احتمال مربوط به کیفیت (رضایت) مورد انتظار آنها است. رفتار مصرف‌کننده در قالب یک تابع مطلوبیت جمع‌پذیر با رهیافت قیمت‌گذاری هدانیک، در بازار مجازی فرمول بندی شده است. از آنجا که بین سفارش و خرید برخط محصولات (کالاها و خدمات) و وصول آنها وقفه زمانی وجود دارد، لذا مصرف کننده در شرایط نااطمینانی تصمیم می‌گیرد.  سطح رضایت خاطر از محصولات دارای مشخصه‌های مختلف، با توجه به بردار احتمال مربوط به کیفیت مورد انتظار آن مشخصه‌ها، توصیف می‌شود. انتخاب مصرف کننده و نیز تفسیر تعادل، از یک فرایند ریاضی حاصل می شود. نتایج نشان می‌دهد قیمت‌گذاری هدانیک که بر تمایل به پرداخت دلالت دارد، تحت تاثیر احتمالات مربوط به کیفیت انتظاری یا رضایت انتظاری مشخصه‌های محصول است. به علاوه، نرخ نهایی جانشینی انتظاری هر جفت از مشخصه‌های محصول برابر با نسبت احتمال مربوط به کیفیت (رضایت) مورد انتظار آنها است.

دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 7 1 2018 03 01 تعیین رفتار بهینه سیاست پولی در ادوار تجاری با استفاده از الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی تعیین رفتار بهینه سیاست پولی در ادوار تجاری با استفاده از الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی 61 79 4823 10.22099/ijes.2018.28984.1443 EN ندا کسایی پور گروه اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. علیرضا عرفانی گروه اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Journal Article 2018 04 07 سیاست پولی مخالف ادوار تجاری، سیاستی است که اقتصاددانان برای کاهش نوسانات اقتصادی پیشنهاد می‌کنند. هدف مطالعه حاضر پاسخگویی به این سؤال است که با وجود سلطه مالی و با مدنظر قرار دادن کیفیت نهادی، سیاست پولی بهینه، طی ادوار تجاری باید چگونه باشد؟ برای یافتن پاسخ مناسب، ابتدا در چارچوب یک الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی، متناسب با ساختار اقتصاد ایران، پارامترهای الگو استخراج شده‌اند. سپس سیاست بهینه پولی طی ادوار تجاری با لحاظ کردن سلطه مالی و کیفیت نهادی محاسبه و با استفاده از پارامترهای تعادلی، مقدار دهی (کالیبره) شده است. نتایج، نشان می‌دهد که سیاست پولی بهینه طی ادوار تجاری، سیاست پولی ضد ادواری است. ضریب سیاست پولی بهینه طی ادوار تجاری با کاهش کیفیت نهادی و افزایش سلطه مالی، کم می‌شود. همچنین در صورتی که هدف سیاستگذار فقط، تثبیت تورم باشد، سیاست بهینه پولی، مستقل از ادوار تجاری است. علاوه بر این، در حالتی که سیاست پولی به طور کامل مستقل فرض شود، ضریب سیاست بهینه، بیشترین مقدار را نسبت به سایر شرایط مفروض به خود می‌گیرد. سیاست پولی مخالف ادوار تجاری، سیاستی است که اقتصاددانان برای کاهش نوسانات اقتصادی پیشنهاد می‌کنند. هدف مطالعه حاضر پاسخگویی به این سؤال است که با وجود سلطه مالی و با مدنظر قرار دادن کیفیت نهادی، سیاست پولی بهینه، طی ادوار تجاری باید چگونه باشد؟ برای یافتن پاسخ مناسب، ابتدا در چارچوب یک الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی، متناسب با ساختار اقتصاد ایران، پارامترهای الگو استخراج شده‌اند. سپس سیاست بهینه پولی طی ادوار تجاری با لحاظ کردن سلطه مالی و کیفیت نهادی محاسبه و با استفاده از پارامترهای تعادلی، مقدار دهی (کالیبره) شده است. نتایج، نشان می‌دهد که سیاست پولی بهینه طی ادوار تجاری، سیاست پولی ضد ادواری است. ضریب سیاست پولی بهینه طی ادوار تجاری با کاهش کیفیت نهادی و افزایش سلطه مالی، کم می‌شود. همچنین در صورتی که هدف سیاستگذار فقط، تثبیت تورم باشد، سیاست بهینه پولی، مستقل از ادوار تجاری است. علاوه بر این، در حالتی که سیاست پولی به طور کامل مستقل فرض شود، ضریب سیاست بهینه، بیشترین مقدار را نسبت به سایر شرایط مفروض به خود می‌گیرد.

دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 7 1 2018 03 01 سرریز نوسانات بین تورم و بیکاری با توجه به بخش های مختلف اقتصادکلان در ایران سرریز نوسانات بین تورم و بیکاری با توجه به بخش های مختلف اقتصادکلان در ایران 81 98 4900 10.22099/ijes.2018.28670.1437 EN اسمعیل ابونوری گروه اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. جمال مومیوند گروه اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Journal Article 2018 05 09 هدف اصلی مطالعه حاضر تحلیل سرریز نوسانات بین تورم و بیکاری(اشتغال) با توجه به بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات در ایران بوده است. برای این منظور از الگوی گارچ در میانگین پانلی (Panel Mean in MGARCH) و داده های بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات در دوره پاییز 2002 تا زمستان 2016 استفاده کرده ایم. نتایج نشان می دهد که نوسانات تورم در هر بخش بر بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات در دوره بعد سرریز می شود. اما نوسانات بیکاری(اشتغال) در هر بخش بر نوسانات همان بخش یا سایر بخش ها در دوره بعد سرریز نمی شود. همچنین نوسانات مشترک تورم و بیکاری (کوواریانس شرطی) در هر بخش بر نوسانات مشترک تورم و بیکاری همان بخش و سایر بخش ها سرریز می شود. هدف اصلی مطالعه حاضر تحلیل سرریز نوسانات بین تورم و بیکاری(اشتغال) با توجه به بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات در ایران بوده است. برای این منظور از الگوی گارچ در میانگین پانلی (Panel Mean in MGARCH) و داده های بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات در دوره پاییز 2002 تا زمستان 2016 استفاده کرده ایم. نتایج نشان می دهد که نوسانات تورم در هر بخش بر بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات در دوره بعد سرریز می شود. اما نوسانات بیکاری(اشتغال) در هر بخش بر نوسانات همان بخش یا سایر بخش ها در دوره بعد سرریز نمی شود. همچنین نوسانات مشترک تورم و بیکاری (کوواریانس شرطی) در هر بخش بر نوسانات مشترک تورم و بیکاری همان بخش و سایر بخش ها سرریز می شود.

دانشگاه شیراز (Iranian Journal of Economic Studies (IJES 2322-1402 7 1 2018 03 01 دلیل بازپس گیری "نقش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، انتقال تکنولوژی و اثرات سرریز بر رشد اقتصادی (با رویکردی از مدل تعادل عمومی استاندارد)" (حسینعلی فاخر و زهرا عابدی) دلیل بازپس گیری "نقش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، انتقال تکنولوژی و اثرات سرریز بر رشد اقتصادی (با رویکردی از مدل تعادل عمومی استاندارد)" (حسینعلی فاخر و زهرا عابدی) 99 99 5007 10.22099/ijes.2018.5007 EN Journal Article 2018 09 22  <strong><em>این مقاله به دلیل کپی برداری <em><strong> نویسنده مسئول مقاله</strong></em> از مقاله ‘‘Trade-based technology transfers and its impact on the Iranian economy: A  GTAP model</em>’’ <em>(نویسندگان: بهمنی و نجاتی) منتشر شده در</em> </strong><em><strong>Iran. Econ. Rev. Vol.19, No.1, 2015. p.107-122  و چاپ شده در <em><strong>Iranian Journal of Economic Studies, Vol. 4, No. 2,</strong> Fall 2015, 135-158 بازپس گیری می شود.</em></strong></em>  <strong><em>این مقاله به دلیل کپی برداری <em><strong> نویسنده مسئول مقاله</strong></em> از مقاله ‘‘Trade-based technology transfers and its impact on the Iranian economy: A  GTAP model</em>’’ <em>(نویسندگان: بهمنی و نجاتی) منتشر شده در</em> </strong><em><strong>Iran. Econ. Rev. Vol.19, No.1, 2015. p.107-122  و چاپ شده در <em><strong>Iranian Journal of Economic Studies, Vol. 4, No. 2,</strong> Fall 2015, 135-158 بازپس گیری می شود.</em></strong></em>