رفاه گمشده تحت قدرت بازاری و ناکارایی زیست محیطی در شرایط رقابت ناقص؛ مطالعه موردی صنایع انرژی بر ایران

شهیکی تاش, محمد نبی; خواجه حسنی, مصطفی; یعقوبی, مرتضی

doi:10.22099/ijes.2021.36623.1655

رفاه گمشده تحت قدرت بازاری و ناکارایی زیست محیطی در شرایط رقابت ناقص؛ مطالعه موردی صنایع انرژی بر ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، سیستان و بلوچستان، ایران.

² گروه اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان،سیستان و بلوچستان. ایران.

³ گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربت حیدریه و پژوهشگر پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت حیدریه، خراسان رضوی، ایران.

10.22099/ijes.2021.36623.1655

چکیده

انحصار و اثرات جانبی منفی دو جنبه شکست بازار هستند که بر عملکرد بازار تأثیر می گذارند. این مطالعه از رویکرد تعمیم یافته لایبنشتاین که چارچوبی برای سنجش عملکرد بازار با تکیه بر هزینه های رفاه اجتماعی قدرت بازار و ناکارآمدی محیطی است، استفاده میکند. برای ارزیابی رفاه گمشده، در یک رقابت ناقص اثرات آلودگی را بر عملکرد بازار درنظر می گیریم. هزینه نهایی و کشش قیمت تقاضا با یک تابع ترانسلوگ، قدرت بازار با شاخص های هرفیندال-هیرشمن و لرنر و ناکارایی زیست محیطی با استفاده از توابع فاصله در یک شرایط کورنو برای صنایع پرمصرف ایران در چهار سطح ISIC رقمی ارزیابی میشوند. نتایج نشان می دهد که هزینه های رفاه اجتماعی مثلث رفاه و رانت اقتصادی بسیار ناچیز است و مقدار کمی از هزینه های رفاه را دربرمیگیرد. ریخته گری غیر آهنی کمترین هزینه اجتماعی (1.03٪ از ارزش تولید آن) و صنایع سیمان ، آهک و گچ بیشترین هزینه اجتماعی (50.7٪ از ارزش تولید آنها) را تحمیل می کنند. صنایعی که قدرت بازار بیشتری دارند کمتر به محیط زیست توجه می کنند. در صنایع آلاینده ، از دست دادن رفاه به دلیل قدرت بازار نسبتاً ناچیز است. با این حال ، هزینه نسبتاً بالای رفاه اجتماعی به دلیل عدم کارایی محیط زیست ، ضرورت اخذ مالیات سبز برای کاهش اثرات سو را نشان می دهد.

کلیدواژه‌ها